سایت تخصصی مدیریت دانش
توسعه دانشی / Vahid Eslami, Knowledge Management Special Weblog: Since 2009
نویسنده: وحید اسلامی - سه‌شنبه ٩ آذر ۱۳٩٥

در استاندارد ایزو 9001 نسخه 2008 تاکید بر نگرش فرایندی است اما با ورود بند 7.1.6 با عنوان دانش سازمانی در نسخه 2015 علاوه بر تاکید بر روی فرایندها، مضاف بر آن به فرایندهای دانشی نیز توجه شده است. به عبارتی برخی فرایندها وابستگی بیشتری به دانش دارند و سازمان می بایست دانش لازم برای پشتیبانی از اجرای فرایند را کسب، نگهداری و بهبود دهد. در شکل زیر تفاوت بین فرایندهای دانشی و فرایندهای روتین و تجربه شده آمده است:

نویسنده: وحید اسلامی - یکشنبه ٢٥ مهر ۱۳٩٥

مدل های دانش به نمایش دانش ها و مفاهیم موجود در سازمان کمک می کنند. مدل های دانشی مجموعه ای از اشکال گرافیکی از منابع دانش، مکان های دانش و یا استفاده کنندگان از دانش هستند که برای سازماندهی، ذخیره سازی دانش و اندازه گیری دانش از آنها استفاده می شود. به کمک مدل های دانش می توان به موارد زیر دست یافت:

1. سازمان چه مواردی را می داند.

2. سازمان چه مواردی را باید یاد بگیرد.

3. سازمان چه مواردی را آموخته است.

4. تعیین وابستگی و ارتباطات دانش ها با یکدیگر

در واقع مدلسازی دانش شامل تشخیص عناصر دانشی است که به منظور شکل دهی به ساختار و اجزای اصلی پایگاه دانش به آن افزوده خواهند شد. مهم ترین انواع مدل های دانشی عبارتند از: 

درخت های دانش، ماتریس ها، نقشه ها، برنامه زمانی ، چهارچوب، صفحه دانش

 از طرفی مدلسازی دانش امکان اندازه گیری دانش ها را نیز فراهم می کند. مدل های دانش، ورودی موثری برای تعیین سطح دانشی مطلوب در هر یک از حوزه های دانشی سازمان به شمار می آید.

نویسنده: وحید اسلامی - پنجشنبه ٢۱ امرداد ۱۳٩٥

سازمانی که بتواند دانش های غیرمفید و قدیمی را از سازمان خارج کند، قابلیت خود را برای جذب دانش جدید افزایش می دهد. فراموشی دانش های کهنه یک فرایند شناسایی و از یاد بردن دانش های قدیمی، غیر موثر و الگوهای منسوخ شده است. از سوی دیگر ذهن آدمی از ابزار فراموشی برای تصفیه دانش نیز استفاده می‌کند. البته دانش های غیرکارآمد و کهنه به آسانی از بین نمی روند زیرا افراد نسبت به آنچه می دانند احساس امنیت می کنند و در برابر ورود دانش جدید مقاومت می کنند. سازمان ها یا به صورت تصادفی به دلیل عدم نگهداری دانش آن را فراموش می کنند و یا به صورت آگاهانه فضای سازمان را برای یادگیری های جدید و حذف دانش های قدیمی فراهم می کنند. 

 

نویسنده: وحید اسلامی - پنجشنبه ٢٦ فروردین ۱۳٩٥

انجمن های خبرگی با رویکرد حل مسائل سازمان و نوآوری از طریق تبادل دانش بوجود می آیند. در این انجمن ها، کارکنان با تعاملات دانشی مستمر با یکدیگر یاد می گیرند که چگونه کارشان را بهتر انجام دهند. شرکت ها با تشکیل، مدیریت و پایش انجمن های خبرگی پس از مدتی مشاهده خواهند کرد که دانش از سمت پنهان آرام آرام در حال آشکار شدن است. از طرفی دانش ابتدا نزد فرد است، با اجتماعی شدن و تسهیم دانش بین کارکنان در انجمن های خبرگی، دانش فردی به دانش تیمی تبدیل می شود و در مرحله بعد به جای اینکه فقط تیم بداند، کل سازمان می داند و این یعنی حرکت از دانش فردی به دانش سازمانی که از طریق همکاری، صحبت و تعاملات اجتماعی امکان پذیر است.

شکل زیر نقش انجمن های خبرگی در افزایش دانش سازمانی و تبدیل دانش پنهان به آشکار را به خوبی نشان می دهد:

      

نویسنده: وحید اسلامی - دوشنبه ٢۸ دی ۱۳٩٤

   

نویسنده: وحید اسلامی - سه‌شنبه ۱٥ دی ۱۳٩٤

   

نویسنده: وحید اسلامی - شنبه ۱۸ مهر ۱۳٩٤

این کانال تاکنون (پنج شنبه 28  آبان ماه 1394 ساعت 16:40) 1630 عضو جذب کرده است.

بنا به درخواست و پیشنهاد تعدادی زیادی از مدیران، کارشناسان و علاقه مندان که ماه ها بود به طور مکرر خواستار ایجاد فضایی در شبکه اجتماعی تلگرام برای مدیریت دانش و نوآوری بودند، ابزار جدیدی با عنوان کانال که به تلگرام افزوده شده، این امکان را بهتر فراهم می کند تا به کمک کانال آکادمی مدیریت دانش و نوآوری، زمینه یادگیری، دانش افزایی و بکارگیری مدیریت دانش و نوآوری در سطوح اجرایی و مدیریتی سازمانها فراهم گردد. هدف این کانال آموزشی این است که با رویکردی عملیاتی، مطالب مدیریت دانش و نوآوری را از سطح پایه تا پیشرفته به صورت مختصر و ساده به اشتراک بگذارد (به اصطلاح عامیانه لوپ مطلب ادا شود)  تا از این طریق گامی در جهت توسعه دانشی و ایجاد سازمانهای همواره نوآور برداریم.

                     

لینک عضویت در کانال آکادمی مدیریت دانش و نوآوری در تلگرام: 

Telegram.me/iKMAcademy

* کسانی که ابزار کانال در تلگرامشان فعال نیست، ابتدا می بایست تلگرام خود را به ورژن جدید ارتقا دهند تا ابزار کانال برای آنها فعال شود سپس به لینک بالا رفته و روی send message کلیک و join را بزنید.

نویسنده: وحید اسلامی - دوشنبه ۳٠ شهریور ۱۳٩٤

                                  

امروز، روز تولد وبلاگ است (29 شهریور)، 6 سال گذشت، به قول قیصر امین پور چقدر زود دیر می شود!  (از 29 شهریور 1388)

6 سال پیش در چنین روزی شور و حال عجیبی برای نوشتن داشتم، نوشتن در مورد مدیریت دانش. به یاد دارم که این جمله طلایی پیتر دراکر "علم دنیا در هر 70 روز دو برابر می شود" مدت ها بود ذهنم را مشغول کرده بود و جرقه ای شد در من برای افزایش دانش تجربی درباره مدیریت دانش از طریق این وبلاگ که سازمانهای کشور بتوانند به راحتی و فقط با یک جستجوی ساده در گوگل به نکات تجربی لازم دسترسی پیدا کنند. در آن روزها، محتوای  کمی از مدیریت دانش در فضای مجازی وجود داشت و خوشحالم که این وبلاگ آغازی بود برای انگیزه بخشی به سایر افراد و شرکت ها برای ایجاد سایت ها و وبلاگ های دیگری در این حوزه. جالب اینکه در سال 2010 سازمان بهره وری آسیا، در یکی از کتابهای خود، وبلاگ ها را به عنوان یک ابزار کاربردی برای ثبت و توزیع دانش معرفی کرد. بدون اغراق می توان گفت وبلاگ تخصصی مدیریت دانش امروز از چنان شهرتی در میان شرکت ها و دانشگاهیان برخوردار است که از آن به عنوان یک مرجع برای مدیریت دانش یاد می کنند. همیشه به این معتقد بودم، قبل از اینکه نسبت به خودمان احساس خوبی داشته باشیم باید کار مثبتی انجام دهیم و امیدوارم این وبلاگ یادگاری باشد از ما به همه آنهایی که مثل ما دغدغه دانشی دارند.

در طول این سالها، بارها به این فکر کردم که این آخرین یادداشتی است که در وبلاگ می نویسم اما صادقانه می گویم نتوانستم چون نمی توانستم نسبت به تحرک بخشی و توسعه دانش بنیان کشورم بی تفاوت باشم و این وبلاگ بهانه ای بود برای تلاش در این راه....همیشه گفته ام ما چاره ای نداریم جز آنکه به سمت توسعه دانش بنیان جامعه مان حرکت کنیم. به یاد برخی از شب هایی می افتم که بعد از ساعت 12 شب، مشغول فکر کردن و نوشتن در مورد یک دغدغه، یک اتفاق و یک تجربه از جنس مدیریت دانش، اقتصاد دانشی و توسعه دانش بنیان بودم که در طی روز، هفته یا ماه برایم پیش آمده بود و از آن سخت تر اینکه سعی کنم یک یادداشت کوتاه و تاثیرگذار بنویسم که جریان ساز هم بشود.

من هم مثل دوست عزیزم افشین دبیری حس مشترکی دارم، من هم به راستی قادر به دل کندن از این وبلاگ نیستم چون بخشی از جوانی ام اینجاست، بخشی از بهترین روزهای زندگی ام و شاید هم بخشی از کم لطفی های زندگی ام اینجاست؛ که با عشق و دغدغه به سوژه ای برای نوشتن فکر می کردم.

حدود یک هفته بود که فکر می کردم در روز تولد وبلاگ چه یادداشتی بنویسم اما به این نتیجه رسیدم که هیچ چیز بهتر از این نیست که با ایجاد یک فرم نظرخواهی در خصوص وبلاگ تخصصی مدیریت دانش، شاهد بازخوردهای شما خوانندگان وبلاگ باشم. سالها پیش این جمله را بر سر در ورودی یک موسسه آموزشی دیدم که نوشته بود "خواهشمندیم معایبمان را به خودمان و محاسنمان را به دیگران بگوئید". تنها خواسته من از شما همین است و بس.

لطفا ابتدا وارد جیمیل خود شوید سپس از طریق لینک زیر فرم را تکمیل کنید.

http://goo.gl/forms/8kycvCeQEP

هر آنچه گفتم مصداق این شعر زیبا و پرمعنی مجتبی کاشانی است:

عقل تنها چیست؟ ماشین حساب

عشق اما چیست؟ یک جام شراب

آن یکی اندیشه را می گسترد

این یکی انگیزه را می پرورد

تندبادی اگر وزد در این میان

عقل لنگر، عشق همچون بادبان

نویسنده: وحید اسلامی - پنجشنبه ٥ شهریور ۱۳٩٤

کمیسیون توسعه دولت الکترونیکی، مشخصات «دوره های آموزشی کارکنان دولت در حوزه فنآوری اطلاعات» را تصویب و توسط سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور جهت اجرا به دستگاه ها، ابلاغ کرد. 
در این بخشنامه دوره 14 ساعته مدیریت ابزار و اطلاعات سازمانی (صفحه 42) برای کارکنان تمامی بخش های سازمان به غیر از فناوری اطلاعات در نظر گرفته شده است که دارای سه سرفصل اصلی مدیریت سیستم های اطلاعاتی، مدیریت فرایندهای سازمانی و مدیریت دانش است، همچنین مدیران و کارشناسان دستگاه های اجرایی پیش از این نیز طی بخشنامه ای در سال 91 توسط معاونت توسعه مدیریت و سرمایه انسانی ریاست جمهوری ملزم به طی دوره آموزشی 8 ساعته مدیریت دانش سازمانی شده اند که دوره اخیر نیز تاکید مضاعف بر دانش بنیان کردن نظام اداری است.

لینک بخش نامه ها را می توانید در لینک های زیر مشاهده کنید:

http://mborg.ir/images/pdf/bakhsh29.pdf

http://www.smtc.ac.ir/c/document_library/get_file?uuid=b0ce16c9-2adb-43fc-ac7a-e3c92b00a072&groupId=10339

 

نویسنده: وحید اسلامی - دوشنبه ٢٢ تیر ۱۳٩٤

پیرو پیشنهاد تعدادی از بازدید کنندگان وبلاگ مبنی بر ضبط فایلی در خصوص محاسبه ارزش مالی حاصل از مدیریت دانش،  چند دقیقه ای در این خصوص توضیح داده ام. این فایل در لینک زیر در دسترس است. امیدوارم مفید واقع شود. 

http://shenoto.com/podcast/683

  

نویسنده: وحید اسلامی - دوشنبه ٢٥ خرداد ۱۳٩٤

در این ویدئو چارچوبی برای پیاده سازی مدیریت دانش توسط موسسه knoco ارائه شده  است.

در این ویدئو تفاوت رویکرد پیاده سازی مدیریت دانش در ایران و شرکت های بین المللی را مشاهده خواهید کرد.

http://www.aparat.com/v/MfNDJ

نویسنده: وحید اسلامی - جمعه ۸ خرداد ۱۳٩٤

نزدیک به یک دهه است که مدیریت دانش در شرکتهای بزرگ کشور متداول شده و اجرا می‏شود اما در اکثر شرکت‏های کوچک و متوسط کشور چنین اتفاقی نمی‏افتد. شرکت‏های کوچک و متوسط از جنبه اجرای مدیریت دانش عقب هستند و بسیاری از آنها درک ضعیف یا متفاوتی از مدیریت دانش دارند.

سهم شرکت های کوچک و متوسط به کل موسسات کشور هر روز در حال افزایش است. به این جمع باید شرکتهای مستقر در شهرک های صنعتی و  شرکت‏های دانش بنیان مستقر در پارک های علم و فناوری و مراکز رشد را نیز اضافه کرد. در اقتصاد دانش بنیان، شرکت های کوچک و متوسط به یک وزن بسیار مهم تبدیل شده اند. زیرا آنها منبع اصلی نوآوری، اشتغال و تجاری سازی دانش هستند. برای مثال در ژاپن، 70% کل نیروی کار در شرکت‏های کوچک و متوسط فعالیت می‌کنند. آمار استفاده از مدیریت دانش در شرکت‏های کوچک و متوسط در سطح دنیا بسیار بالاست زیرا تصمیم گیری به عهده مالکان است و به دلیل حمایت مدیریت ارشد مسیر پیشرفت آن زودتر بوده است.

مدیریت دانش برای انواع شرکت‏های کوچک، متوسط و‏ بزرگ از اهمیت یکسانی برخوردار است. ارتقای فرهنگ دانشی در این شرکتها به علت تعداد کم کارکنان راحت تر و آسان تر است. جذب کارکنان مستعد و مجرب، ارتقاء تخصص و نوع کار آنها، از همه مهمتر ایجاد شرایطی برای حفظ آنها و جلوگیری از ریزش و خروج کارکنان که پیامدهای مخربی را برای سازمان های کوچک و متوسط به همراه دارد از وظایف مشترک مدیریت دانش و مدیریت منابع انسانی است. همکاری کارکنان به‌عنوان محرک جدیدی برای خلق و نوآوری دانش در یک سازمان شناخته شده است. از همه مهم‏تر اینکه، این امر هیچ ارتباطی با اندازه سازمان ندارد. در واقع شرکت‏های کوچک و متوسط نسبت به سازمان‏های بزرگ­تر که به مراتب انعطاف‌پذیری کمتری دارند، می‏توانند بهره دانشی بیشتری از همکاری کارکنان ببرند. 

نویسنده: وحید اسلامی - پنجشنبه ۱٠ اردیبهشت ۱۳٩٤

متاسفانه در ایران بارها مشاهده کردیم که بسیاری از سازمانها به هنگام پیاده سازی مدیریت دانش در سازمان خود به تکرار همان اشتباهاتی می پردازند که قبلاً دیگران انجام داده اند. APQC تحقیقی بر روی شرکتهای پیشرو در مدیریت دانش انجام داد و مشخص شد که این سازمانها اساس کار خود در حوزه کسب و کار و صنعت را بر روی استفاده از Best Practices گذاشته اند. آنها نخست یک Business Case (مورد کسب و کار برای شروع مدیریت دانش) انتخاب کرده اند و از آن برای حمایت مدیریت استفاده کرده اند.

در این یادداشت میخواهیم به شرکت آزمایشگاه های باکمن که مصداق واقعی یک Best Practice است، بپردازیم.

شرکت آزمایشگاه‏های باکمن یک شرکت خصوصی است که بیش از 500 محصول تخصصی شیمیایی و خدماتی در  زمینه فناوری‏های کاغذسازی، تصفیه آب صنعتی، مواد چرم شیمیایی، پارچه و پلاستیک فعالیت می کند. «باب باکمن» مدیرعامل و رئیس سابق کمیته اجرایی باکمن می­گوید: "ما باید از سیستم­های ارتباطی خود برای به اشتراک‏گذاشتن دانش آشکار و پنهان تا حد امکان استفاده کنیم تا افراد همواره از پشتیبانی کامل شرکت اطمینان داشته باشند و در مواجهه با رقابت احساس تنهایی نکنند."

به وضوح دیده می­شود که مدیران شرکت به عنوان مربی دانش رفتار می­کنند. «باب باکمن» به طور مرتب با کارکنانی که سهم کمی در تسهیم دانش دارند، تماس می‏گیرد و از آنها سؤال می­کند که آیا مشکلی بر سر راه وجود دارد، نیازمند آموزش هستید یا خیر و همچنین از آنها می­پرسد که رهبری چه کمکی می­تواند به آن‏ها بکند. تسهیم دانش و همکاری در حال حاضر به عنوان یک ضرورت و باید سازمانی در دستور کار همه افراد قرار گرفته است. شرکت با تاکید بر اینکه نیاز به تعریف یک سمت مجزا تحت عنوان CKO نیست، زیرا بخشی از نقش‏های تمام مدیران شرکت دربرگیرنده رهبری دانش است.

باب باکمن در رابطه با فرهنگ دانشی می‏گوید: تمرکز ما 90 درصد بر روی تغییر فرهنگ و 10 درصد بر روی تغییر تکنولوژی بوده است. تکنولوژی بخش ساده ماجراست... تمرکز باید بر روی تغییر فرهنگ و نحوه حرکت به سمت یک مدل ارتباطی شبکه­ای باشد. شرکت باکمن اعتقادی به طبقه‏بندی دانش ندارد چرا که آنها نیازمند دستیابی سریع به اطلاعات هستند و معتقدند که تگ گذاری زمان بر و بی‏ فایده است (در باکمن نیاز بیشتر حول همکاری است تا نشر محتویات ساخت­یافته)

«باب باکمن» می­گوید: "ما نمی­خواهیم برای کسب اندکی اطلاعات منتظر بمانیم، نمی‏خواهیم همواره در دسترس بوده یا منتظر کسی باشیم تا آن را کدگذاری کند، ما تحمل این انتظار طولانی را نداریم." آنها از طریق مخزن اسناد، ابزار همکاری مایکروسافت، ابزار یادگیری الکترونیک و یک موتور جستجو به تمام اطلاعات دسترسی دارند.

هزینه های انجام شده برای مدیریت دانش

هزینه کل برآورد شده برای اقدامات مدیریت دانش و یادگیری در داخل شرکت باکمن برابر 7500 دلار به ازای هر کارمند در هر سال است یا به تعبیر دیگر 10.5میلیون دلار کل هزینه­های سالیانه شرکت (شامل کلیه هزینه­های سخت­افزاری، نرم­افزاری و شبکه­ای مرتبط با تسهیم دانش و ابزارهای همکاری)

منافع حاصل از مدیریت دانش

-  افزایش 50 درصدی فروش محصولات جدید نشانگر رشد شدید سود حاصل از نوآوری است؛

-  افزایش 51 درصدی فروش هر یک از همکاران؛

-   تقلیل هزینه­های عملیاتی هر یک از شعبات به 93 درصد؛

-   هزینه‏های آموزشی مرکز یادگیری از 1000 دلار در ساعت به 25-40 دلار کاهش یافت؛

-   سرعت کلی پاسخ­دهی به مشتری از چند روز و هفته به چند ساعت بهبود یافت؛

 

نویسنده: وحید اسلامی - سه‌شنبه ۱ اردیبهشت ۱۳٩٤

10 کتابی که خواندنشان توسط معتبرترین متخصصین و مجریان بین المللی مدیریت دانش توصیه شده است. این کتاب ها در میان انبوه کتاب های موجود در زمینه مدیریت دانش بیشترین توصیه ها را به خودشان اختصاص داده اند.

       

 

نویسنده: وحید اسلامی - دوشنبه ٤ اسفند ۱۳٩۳

     

به مناسبت سالگرد ابلاغ سیاست های اقتصاد مقاومتی که بند 2 آن در مورد اقتصاد دانش بنیان است، یادداشتی با عنوان مدیریت دانش کلید تحقق اقتصاد دانش بنیان از اینجانب در سایت اقتصاد آنلاین منتشر شده است.

می توانید از لینک زیر به مطلب دسترسی پیدا کنید:

http://www.eghtesadonline.com/fa/content/75997/مدیریت-دانش-کلید-تحقق-اقتصاد-دانش‌‏بنیان

نویسنده: وحید اسلامی - شنبه ۱۱ بهمن ۱۳٩۳

     

شماره 269 مجله تدبیر این مقاله را چاپ کرده است. می توانید چکیده مقاله ما را در لینک زیر نگاه کنید:

http://tadbir.scimi.ir/browse.php?a_id=2407&sid=1&slc_lang=fa

از جمله مهمترین مسائل اخیر مدیریت دانش، محاسبه ارزش پولی حاصل از اجرای برنامه های مدیریت دانش است. مدیران ارشد شرکتها برای کسب اطمینان از برگشت پول سرمایه گذاری شده در مدیریت دانش از تیم های مدیریت دانش انتظار دارند تا ارزش افزوده و نرخ بازگشت مالی دانش را به عنوان یک متغیر نامشهود محاسبه کنند. چنین درخواستی از سوی مدیران ارشد کاملاً منطقی است و کارشناسان و مدیران دانش نمی توانند از مدیران خود برای اینکه می خواهند بدانند، در قبال سرمایه گذاری در مدیریت دانش چه چیزی به دست می آورند، انتقاد کنند.

در همین راستا، این مقاله به مرور مسائل مرتبط با اندازه گیری نرخ بازده سرمایه گذاری و سود حاصل از مدیریت دانش در سازمانها می پردازد. 

مطالب قدیمی تر »
وحید اسلامی
7 سال از عمر این وبلاگ می گذرد. اینجا یک پایگاه تجربیات کاربردی در حوزه مدیریت دانش و توسعه دانش بنیان است. سعی شده اکثر یادداشت ها عملیاتی، به روز، مختصر و با رویکرد مساله محور باشد. به علاوه معتقدیم خود مدیریت دانش نیز برای تاثیرگذاری بهتر به نوآوری نیاز دارد. تا کی باید شاهد روشها و رویکردهای تکراری، کلیشه ای و سرشار از خطا در اجرای مدیریت دانش باشیم. باشد که با حمایت ها و ارائه نقطه نظرات خود، ما را در این مسیر یاری نمائید. شماره تماس: 09125795576 (وحید اسلامی) ایمیل: Ve_eslami@yahoo.com تلگرام:@iKMAcademy آی دی تلگرام: @EslamiVa
نویسندگان وبلاگ:
مطالب اخیر: