سایت تخصصی مدیریت دانش
توسعه دانش محور / Vahid Eslami, Knowledge Management Special Weblog: Since 2009
نویسنده: وحید اسلامی - دوشنبه ٢٢ تیر ۱۳٩٤

پیرو پیشنهاد تعدادی از بازدید کنندگان وبلاگ مبنی بر ضبط فایلی در خصوص محاسبه ارزش مالی حاصل از مدیریت دانش،  چند دقیقه ای در این خصوص توضیح داده ام. این فایل در لینک زیر در دسترس است. امیدوارم مفید واقع شود. 

http://shenoto.com/podcast/683

  

نویسنده: وحید اسلامی - دوشنبه ٢٥ خرداد ۱۳٩٤

در این ویدئو چارچوبی برای اجرای موفق مدیریت دانش توسط موسسه knoco ارائه شده که بر اساس بهترین تجربیات شرکتهای پیشرو طراحی شده است. بسیاری از این سازمانها ۵ مرحله نسبتا مشترک در اجرای مدیریت دانش داشته اند.

در این ویدئو تفاوت رویکرد پیاده سازی مدیریت دانش در ایران و شرکت های بین المللی را مشاهده خواهید کرد.

http://www.aparat.com/v/MfNDJ

نویسنده: وحید اسلامی - جمعه ۸ خرداد ۱۳٩٤

نزدیک به یک دهه است که مدیریت دانش در شرکتهای بزرگ کشور متداول شده و اجرا می‏شود اما در اکثر شرکت‏های کوچک و متوسط کشور چنین اتفاقی نمی‏افتد. شرکت‏های کوچک و متوسط از جنبه اجرای مدیریت دانش عقب هستند و بسیاری از آنها درک ضعیف یا متفاوتی از مدیریت دانش دارند.

سهم شرکت های کوچک و متوسط به کل موسسات کشور هر روز در حال افزایش است. به این جمع باید شرکتهای مستقر در شهرک های صنعتی و  شرکت‏های دانش بنیان مستقر در پارک های علم و فناوری و مراکز رشد را نیز اضافه کرد. در اقتصاد دانش بنیان، شرکت های کوچک و متوسط به یک وزن بسیار مهم تبدیل شده اند. زیرا آنها منبع اصلی نوآوری، اشتغال و تجاری سازی دانش هستند. برای مثال در ژاپن، 70% کل نیروی کار در شرکت‏های کوچک و متوسط فعالیت می‌کنند. آمار استفاده از مدیریت دانش در شرکت‏های کوچک و متوسط در سطح دنیا بسیار بالاست زیرا تصمیم گیری به عهده مالکان است و به دلیل حمایت مدیریت ارشد مسیر پیشرفت آن زودتر بوده است.

مدیریت دانش برای انواع شرکت‏های کوچک، متوسط و‏ بزرگ از اهمیت یکسانی برخوردار است. ارتقای فرهنگ دانشی در این شرکتها به علت تعداد کم کارکنان راحت تر و آسان تر است. جذب کارکنان مستعد و مجرب، ارتقاء تخصص و نوع کار آنها، از همه مهمتر ایجاد شرایطی برای حفظ آنها و جلوگیری از ریزش و خروج کارکنان که پیامدهای مخربی را برای سازمان های کوچک و متوسط به همراه دارد از وظایف مشترک مدیریت دانش و مدیریت منابع انسانی است. همکاری کارکنان به‌عنوان محرک جدیدی برای خلق و نوآوری دانش در یک سازمان شناخته شده است. از همه مهم‏تر اینکه، این امر هیچ ارتباطی با اندازه سازمان ندارد. در واقع شرکت‏های کوچک و متوسط نسبت به سازمان‏های بزرگ­تر که به مراتب انعطاف‌پذیری کمتری دارند، می‏توانند بهره دانشی بیشتری از همکاری کارکنان ببرند. 

نویسنده: وحید اسلامی - پنجشنبه ۱٠ اردیبهشت ۱۳٩٤

متاسفانه در ایران بارها مشاهده کردیم که بسیاری از سازمانها به هنگام پیاده سازی مدیریت دانش در سازمان خود به تکرار همان اشتباهاتی می پردازند که قبلاً دیگران انجام داده اند. APQC تحقیقی بر روی شرکتهای پیشرو در مدیریت دانش انجام داد و مشخص شد که این سازمانها اساس کار خود در حوزه کسب و کار و صنعت را بر روی استفاده از Best Practices گذاشته اند. آنها نخست یک Business Case (مورد کسب و کار برای شروع مدیریت دانش) انتخاب کرده اند و از آن برای حمایت مدیریت استفاده کرده اند.

در این یادداشت میخواهیم به شرکت آزمایشگاه های باکمن که مصداق واقعی یک Best Practice است، بپردازیم.

شرکت آزمایشگاه‏های باکمن یک شرکت خصوصی است که بیش از 500 محصول تخصصی شیمیایی و خدماتی در  زمینه فناوری‏های کاغذسازی، تصفیه آب صنعتی، مواد چرم شیمیایی، پارچه و پلاستیک فعالیت می کند. «باب باکمن» مدیرعامل و رئیس سابق کمیته اجرایی باکمن می­گوید: "ما باید از سیستم­های ارتباطی خود برای به اشتراک‏گذاشتن دانش آشکار و پنهان تا حد امکان استفاده کنیم تا افراد همواره از پشتیبانی کامل شرکت اطمینان داشته باشند و در مواجهه با رقابت احساس تنهایی نکنند."

به وضوح دیده می­شود که مدیران شرکت به عنوان مربی دانش رفتار می­کنند. «باب باکمن» به طور مرتب با کارکنانی که سهم کمی در تسهیم دانش دارند، تماس می‏گیرد و از آنها سؤال می­کند که آیا مشکلی بر سر راه وجود دارد، نیازمند آموزش هستید یا خیر و همچنین از آنها می­پرسد که رهبری چه کمکی می­تواند به آن‏ها بکند. تسهیم دانش و همکاری در حال حاضر به عنوان یک ضرورت و باید سازمانی در دستور کار همه افراد قرار گرفته است. شرکت با تاکید بر اینکه نیاز به تعریف یک سمت مجزا تحت عنوان CKO نیست، زیرا بخشی از نقش‏های تمام مدیران شرکت دربرگیرنده رهبری دانش است.

باب باکمن در رابطه با فرهنگ دانشی می‏گوید: تمرکز ما 90 درصد بر روی تغییر فرهنگ و 10 درصد بر روی تغییر تکنولوژی بوده است. تکنولوژی بخش ساده ماجراست... تمرکز باید بر روی تغییر فرهنگ و نحوه حرکت به سمت یک مدل ارتباطی شبکه­ای باشد. شرکت باکمن اعتقادی به طبقه‏بندی دانش ندارد چرا که آنها نیازمند دستیابی سریع به اطلاعات هستند و معتقدند که تگ گذاری زمان بر و بی‏ فایده است (در باکمن نیاز بیشتر حول همکاری است تا نشر محتویات ساخت­یافته)

«باب باکمن» می­گوید: "ما نمی­خواهیم برای کسب اندکی اطلاعات منتظر بمانیم، نمی‏خواهیم همواره در دسترس بوده یا منتظر کسی باشیم تا آن را کدگذاری کند، ما تحمل این انتظار طولانی را نداریم." آنها از طریق مخزن اسناد، ابزار همکاری مایکروسافت، ابزار یادگیری الکترونیک و یک موتور جستجو به تمام اطلاعات دسترسی دارند.

هزینه های انجام شده برای مدیریت دانش

هزینه کل برآورد شده برای اقدامات مدیریت دانش و یادگیری در داخل شرکت باکمن برابر 7500 دلار به ازای هر کارمند در هر سال است یا به تعبیر دیگر 10.5میلیون دلار کل هزینه­های سالیانه شرکت (شامل کلیه هزینه­های سخت­افزاری، نرم­افزاری و شبکه­ای مرتبط با تسهیم دانش و ابزارهای همکاری)

منافع حاصل از مدیریت دانش

-  افزایش 50 درصدی فروش محصولات جدید نشانگر رشد شدید سود حاصل از نوآوری است؛

-  افزایش 51 درصدی فروش هر یک از همکاران؛

-   تقلیل هزینه­های عملیاتی هر یک از شعبات به 93 درصد؛

-   هزینه‏های آموزشی مرکز یادگیری از 1000 دلار در ساعت به 25-40 دلار کاهش یافت؛

-   سرعت کلی پاسخ­دهی به مشتری از چند روز و هفته به چند ساعت بهبود یافت؛

 

نویسنده: وحید اسلامی - سه‌شنبه ۱ اردیبهشت ۱۳٩٤

10 کتابی که خواندنشان توسط معتبرترین متخصصین و مجریان بین المللی مدیریت دانش توصیه شده است. این کتاب ها در میان انبوه کتاب های موجود در زمینه مدیریت دانش بیشترین توصیه ها را به خودشان اختصاص داده اند.

       

 

نویسنده: وحید اسلامی - دوشنبه ٤ اسفند ۱۳٩۳

     

به مناسبت سالگرد ابلاغ سیاست های اقتصاد مقاومتی که بند 2 آن در مورد اقتصاد دانش بنیان است، یادداشتی با عنوان مدیریت دانش کلید تحقق اقتصاد دانش بنیان از اینجانب در سایت اقتصاد آنلاین منتشر شده است.

می توانید از لینک زیر به مطلب دسترسی پیدا کنید:

http://www.eghtesadonline.com/fa/content/75997/مدیریت-دانش-کلید-تحقق-اقتصاد-دانش‌‏بنیان

نویسنده: وحید اسلامی - شنبه ۱۱ بهمن ۱۳٩۳

     

شماره 269 مجله تدبیر این مقاله را چاپ کرده است. می توانید چکیده مقاله ما را در لینک زیر نگاه کنید:

http://tadbir.scimi.ir/browse.php?a_id=2407&sid=1&slc_lang=fa

از جمله مهمترین مسائل اخیر مدیریت دانش، محاسبه ارزش پولی حاصل از اجرای برنامه های مدیریت دانش است. مدیران ارشد شرکتها برای کسب اطمینان از برگشت پول سرمایه گذاری شده در مدیریت دانش از تیم های مدیریت دانش انتظار دارند تا ارزش افزوده و نرخ بازگشت مالی دانش را به عنوان یک متغیر نامشهود محاسبه کنند. چنین درخواستی از سوی مدیران ارشد کاملاً منطقی است و کارشناسان و مدیران دانش نمی توانند از مدیران خود برای اینکه می خواهند بدانند، در قبال سرمایه گذاری در مدیریت دانش چه چیزی به دست می آورند، انتقاد کنند.

در همین راستا، این مقاله به مرور مسائل مرتبط با اندازه گیری نرخ بازده سرمایه گذاری و سود حاصل از مدیریت دانش در سازمانها می پردازد. 

نویسنده: میلاد پدیدار فرد - سه‌شنبه ۳٠ دی ۱۳٩۳

دانش محصول، دانش مشتری و دانش فرآیند

برخی شرکت‏ها محصول تولید می‏ کنند، برخی کار انجام می‏ دهند و برخی نیز ارتباطات برقرار می‏ کنند. سازمان‏های محصول محور، سازمان‏های مشتری محور و سازمان‏های مبتنی بر فرآیند هر یک دارای تمرکز، کسب و کار و شیوه خاص خود در رابطه با مدیریت دانش هستند.

اغلب شرکت‏ها ترکیبی از مدیریت تولید، خدمات و ارتباطات هستند. آن‏ها در واحد تولید محصول را می ‏سازند،  در واحد بازاریابی ارتباطات برقرار نموده و در واحد فروش خدمات ارائه می‏ کنند. به طور کلی سه رویکرد برای مدیریت دانش وجود دارد: تمرکز روی محصول، تمرکز روی مشتری و تمرکز روی فرآیند. شکل زیر پراکندگی این رویکردها را در صنایع مختلف جهان نشان می‏ دهد.

مدیریت دانش فرآیند محور

ارتش یک سازمان فرآیند محور است. این سازمان چیزی درست نمی ‏کند بلکه کار انجام می‏ دهد و رویکرد مدیریت دانش در آن تنها در مورد توسعه یا بهبود روش‏ها و کارهاست. آن‏ها طرح ‏های عملیاتی و انجمن‏ های خبرگی توسعه می ‏دهند و بر روی بهبود مستمر روش‏ها و فرآیندهای خود تمرکز می ‏کنند.

در صنایع نفت و گاز یا حتی ساختمان نیز اوضاع از همین قرار بوده و تمرکز بر روی بهبود فرآیند و روش قرار دارد. انجمن‏ های خبرگی، ثبت بهترین روش‏ ها و تجارب خبرگان همه و همه حاکی از تمرکز بر دانش فرآیند، بهبود فرآیند و به طور خلاصه انجام بهتر کارها دارد.

مدیریت دانش محصول محور

یک نمونه ملموس از سازمان ‏های محصول محور می ‏تواند کارخانه تولید هواپیما یا خودرو باشد. آن‏ها ایجاد شده‏ اند تا بسازند و تولید کنند و رویکرد مدیریت دانش آن‏ها تماماً در رابطه با توسعه و بهبود محصول است.

نیروی هوایی نیز در مقایسه با ارتش در درجه اول روی یادگیری محصول (در مورد خود هواپیما) تمرکز دارد.

با این تفاسیر در یک سازمان محصول محور، تمرکز بر روی دانش محصول، بهبود محصول و ساخت محصولات بهتر قرار دارد. البته شکل بالا نشان می‏دهد که هیچ‏ یک از صنایع تنها روی محصول متمرکز نیستند و همیشه ترکیبی از محصول و فرایند وجود دارد.

مدیریت دانش مشتری محور

نمونه ‏ای از سازمان مشتری محور یک سازمان دولتی است. آن‏ها ایجاد شده‏ اند تا به مشتریان خدمت دهند. آن‏ها چیزی درست نمی ‏کنند و تمرکز مدیریت دانش بر روی مشتری است.

مدیریت دانش متمرکز بر مشتری شامل ایجاد و مستندسازی دانش مشتری، فراهم کردن دانش برای مشتریان و مشارکت دادن آن‏ها در بحث‏ ها از طریق انجمن‏ ها و رسانه‏ های جمعی است.

متعادل کردن انواع رویکردهای مدیریت دانش

در مدیریت دانش خطر هنگامی به سراغ ما می‏آید که سعی داشته باشیم راهکاری را در جایی که کاربرد ندارد بدون توجه به مقتضیات تحمیل کنیم. همواره توجه داشته باشید مدیریت دانش می بایست مجهز به ابزار مناسب باشد و از یک رویکرد کلی برای تمام موارد استفاده نکنید.

واحدهای فروش، بخش ‏های جدید کسب و کار یا دفاتر پروژه نیاز به انجمن ‏های خبرگی دارند، در حالیکه بخش‏هایی که محصول را تولید می ‏کنند نیاز به انجمن ‏های محصول دارند تا بتوانند دانش محصول را به سرتاسر شرکت انتقال دهند. ابزارهای سنتی یادگیری همانطور که برای دانش فرآیند به کار می ‏روند می‏ توان از آن‏ها در دانش محصول نیز استفاده کرد.

ایده‏ انجمن ‏های محصول ایده‏ جذابی است. این انجمن ‏ها می‏ توانند از خبره‏ های طراحی، توسعه، فروش و  مهندسینی که به دانش محصول نیاز دارند و می ‏توانند در رابطه با محصول ایجاد یادگیری کنند، تشکیل شود. فراموش نکنیم که مشتریان نیز  می‏ توانند به انجمن محصول دعوت شوند.

حضور مشتریان در انجمن ‏های شما می‏تواند بسیار جالب باشد، چرا که شما هیچ‏گاه نمی ‏توانید از دید مشتری به خود بنگرید؛

نویسنده: وحید اسلامی - پنجشنبه ٢٩ آبان ۱۳٩۳

                

انتشار یادداشت در خبرگزاری سلامت نیوز:

آیا می دانید به علت نبود دانش یا کمبود دانش در پزشکی، هر دقیقه جان انسان های زیادی گرفته میشود. برخی مواقع مرگ یک انسان، موجب از بین رفتن کتابخانه ای از دانش میشود. با وجود اینکه می‏ گویند هر پنج دقیقه یک موضوع جدید در دانش پزشکی ایجاد می ‏شود اما همچنان خلاء‏های دانشی فراوانی برای درمان بیماری‏ ها و حتی کاهش آن‏ ها وجود دارد.  آیا می‏ دانید چه هزینه ای برای عدم آگاهی خود در حوزه بهداشت و درمان پرداخت می‏ کنید. جالب اینجاست که در احوالپرسی های روزانه از "سلامت باشید" به وفور استفاده می کنیم یا در جواب چه خبر؟ می گوییم "سلامتی" اما نمی دانیم برای سالم ماندن به دانش نیاز داریم. دانشی که قطعاً عامل نجات شما می شود اما چون نمی دانیم این دانش کجاست و نزد چه کسی می باشد، ممکن است نادانسته دچار اشتباه در حوزه غذا، هوا و آب شویم و به این ترتیب وضع بدتر شود. آیا نباید مدیریت دانش به طرح تحول نظام سلامت کمک کند تا از این طریق یار و یاور انسان ها باشد،  آیا نباید بیمارستان ها در سراسر کشور طالب ثبت و تسهیم دانش به مردم باشند تا شیوع بیماری ‏ها کمتر شود. آیا نباید مراکر درمانی، بیمارستان ها و کلینیک ‏ها به مردم دانش بدهند که به خود کمک کنند تا از این طریق به بخش سلامت نیز کمک شود. جای بسی تاسف است  که هر دقیقه انسان های زیادی به دلیل تکرار اشتباه دیگران و عدم مراقبت های لازم دچار بیماری می شوند چون تجربیات قبلی ها در جایی وجود ندارد تا بتوان به آن مراجعه کرد. البته عمل خودمراقبتی در جای خود مهم است که من آن را همان خودیادگیری می‏نامم. 

مثال: مدیریت دانش با تشکیل انجمن های خبرگی در میان پزشکان به آنها کمک می کند تا با هم افزایی دانشی با یکدیگر فنون جدید در پیشگیری، تشخیص و درمان بیماری ها را با سرعت بیشتری ابداع کنند. ایجاد پایگاه اطلاعاتی دارو به نظام سلامت ما کمک می کند که بدانند چه دارویی به چه میزانی مصرف می شود؟ از یک نسخه چند بار استفاده شده است؟ اصلاً سوابق سلامت یک انسان کجا نگهداری می شود تا وقتی به پزشک مراجعه می کنی دیگر پزشک به ذهن خود فشار نیاورد که کی پیش من آمده بودی و مشکلت چه بود...!!!

مدیر دانش سازمان بهداشت و درمان انگلیس می‏ گوید: "دانش دشمن بیماری است. استفاده از آنچه ما می دانیم تاثیر بیشتری از هر نوع دارو یا تکنولوژی در دهه بعدی خواهد گذاشت. من در مورد سه نوع دانش در نظام بهداشت و درمان صحبت می ‏کنم: آمار، شواهد و اشتباهات. پس لازم است که ما قادر باشیم این موضوع را به صورت ساده به اطلاع همه برسانیم".

یک تجربه موفق از تولید دانش ‏بنیان در کشورمان تولید داروی سینووکس برای درمان بیماری ام اس بود که توسط شرکت سیناژن تولید شده و برای همه ما جای افتخار دارد که جزو صادرات دانش بنیان کشور نیز محسوب می‏ شود. مثال دیگر شرکت هافمن لاروشه یکی از غول های اقتصادی سوئیس است که برای تقلیل زمان معرفی داروهای جدید خود به بازار، مدیریت دانش را اجرا کرد که اگر این پروژه را انجام نمی داد به ازاء هر روز تاخیر ورود دارو به بازار یکی میلیون دلار خسارت به شرکت وارد می‏ شد. هم اکنون شرکت‏ های دارویی بزرگ دنیا از فروش حق لیسانس تولیدات دارویی خود درآمدهای بالایی را بدست می ‏آورند و یک نمونه از آن داروی تامی فلو برای درمان آنفولانزای خوکی بود که به دلیل شیوع این بیماری ارزش سهام شرکت تولید کننده آن را 3 برابر افزایش داد.

http://www.salamatnews.com/news/128160/%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4-%D8%AF%D8%B4%D9%85%D9%86-%D8%A8%DB%8C%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-

 

نویسنده: وحید اسلامی - یکشنبه ۱ تیر ۱۳٩۳

   

در پاسخ به درخواست یکی از مدیران سایت KMTalK Asia در خصوص به اشتراک گذاری تجربیات مدیریت دانش در میان کشورهای آسیایی، مطلبی کوتاه در زمینه سیر توسعه، وضعیت موجود، گونه شناسی اقدامات و پروژه‏ های انجام شده، جایگاه مدیریت دانش در برنامه های توسعه کشور و چالش های مدیریت دانش در ایران تهیه و در  این سایت منتشر شده است که خوشبختانه با استقبال متولیان مدیریت دانش در سایر کشورها نیز مواجه شده است. این سایت با هدف کمک به توسعه مدیریت دانش در آسیا از سال 2007 توسط چند فرد حرفه‏ ای مدیریت دانش اداره می‏ شود. میزان ارجاعات به این سایت بسیار بالا بوده و مرجعی مهم برای تبادل تجربیات در حوزه مدیریت دانش و مدیریت نوآوری است. بسیاری از موسسات معتبر مدیریت دانش نیز لینک سایت KMTalk  را در درون سایت خود قرار داده اند. برخی از این سایت ‏ها عبارتند از : موسسه Gurteen، KM Asia، Ark Group و...

مطلب مربوط به این موضوع در آدرس زیر قرار دارد:

http://www.kmtalk.net/blog/

نویسنده: وحید اسلامی - جمعه ٩ خرداد ۱۳٩۳

آیا مدیریت دانش یک حرفه است؟ پاسخ بله است. زیرا عناوین شغلی مختلفی در مدیریت دانش وجود دارد که در شکل زیر مشاهده می کنید. هر کدام از این شغل ها دارای شرح وظایف، اختیارات، شرایط احراز و مهارت های خاص خود هستند. نکته ظریف اینجاست که همه کارکنان شرکت باید بتوانند در سطح فردی و گروهی فعالیت های خلق دانش، اعتباردهی به دانش، یکپارچه کردن دانش با سایر فرایندهای کاریشان، تسهیم دانش، تولید محصول دانشی و ارزیابی دانش را انجام دهند به طوریکه این فعالیت ها جزو وظایف روزانه و روتین آنها باشد و نمی توانند تفکیکی بین این فعالیت ها با سایر وظایفشان ایجاد نمایند. تنها در این صورت است که شما می توانید بگویید که کارمندانتان، کارکنانی دانشگر هستند.

  

CKO هم تراز و هم رده با CFO ،COO، CTO، CMO است و گزارش عملکرد خود را به بالاترین مقام سازمان (مدیرعامل) می دهد. بنابراین CKO جایگاهی استراتژیک در سازمان دارد و در تمامی تصمیم گیری های کلیدی سازمان حضور فعال دارد و کمک می کند تا تصمیماتی دانش بنیان گرفته شود. خلاصه ای از وظایف شغل CKO شامل موارد زیر است: تدوین چشم انداز دانشی، تدوین برنامه استراتژیک مدیریت دانش، مدیریت منابع مورد نیاز برای پیشبرد مدیریت دانش، بهبود عملکرد، سودآوری و رشد سازمان از طریق مدیریت دانش، بالا بردن درجه تعهد و پذیرش تمامی کارکنان، ایفای نقش ارتباط دهنده بین لایه های مختلف، دارای شبکه ارتباطی قوی، اندازه گیری تاثیر مدیریت دانش در کسب و کار و برخی وظایف مهم دیگر است. مهارت مهم CKO مدیریت متخصصین دانشی دیگر در ساختار سلسله مراتبی آورده شده در شکل بالاست. همه این شغل ها دارای شرایط احراز، شرح شغل و اختیاراتی هستند.

Ref: Dr Denise Bedford, Goodyear Professor of Knowledge Management Kent State University

نویسنده: وحید اسلامی - جمعه ٢ خرداد ۱۳٩۳

فناوری اطلاعات و ارتباطات را منبعی استراتژیک و جزو دانش های مادر به حساب آورید. ارزش این فناوری بویژه در کسب و کارهای دانش محور بهتر آشکار می شود. شما خوانندگان عزیز را به دیدن و شنیدن ویدئو سخنرانی دکتر روحانی در جشنواره فناوری اطلاعات و ارتباطات (28 اردیبهشت) دعوت می کنم. به دلیل مشغله فراوان به نکات کلیدی این سخنرانی از منظر مدیریت دانش و توسعه دانش محور به صورت فهرست وار اشاره می کنم:

شهروند (کاربر) دانش بنیان، خدمات دانشی شبکه های اجتماعی، فضای مجازی برای همکاری دانشی، زیرساخت تسهیم دانش، استبداد دانش، یوتیوب مصداق انتشار محتوای دانشی به صورت ویدئویی، حفاظت و حفظ مالکیت فکری صاحب دانش، درک ارزش دانش و تبادل آن، الگوی زندگی تارعنکبوتی به قول بیل گیتس، نقشه جریان های داخلی و خارجی دانش، فعالیت دانش بنیان، حذف دانش های کاغذی با ایده دفتر کار بدون کاغذ، تاثیر مدیریت دانش در بهداشت و درمان، اعتماد به دانش جوانان، فضای پر سود اقتصاد دانشی و... در این خصوص تحلیل و راهکار بسیار است.

نویسنده: وحید اسلامی - پنجشنبه ٢۱ فروردین ۱۳٩۳

به بهانه راه اندازی بازار خرید و فروش دارایی‏ های فکری در فرابورس و همچنین با نزدیک شدن 26 آوریل (6 اردیبهشت) روز جهانی مالکیت فکری که برای تشویق و ترویج نوآوری و صیانت از دارایی‏ های فکری توسط WIPO نامگذاری شده، در این یادداشت به این موضوع بسیار مهم خواهم پرداخت.  

      

9 سال پیش (سال 1384) وقتی یکی از اساتید، کتاب موج سوم آقای آلوین تافلر را به من معرفی نمود و توصیه کرد خواندن این کتاب از نان شب نیز واجب‏ تر است، تا حدی متعجب شدم و البته کنجکاو و این موضوع باعث شد علیرغم مشغله‏ های متعدد در آن روزها، هر شب 2 ساعت از وقت خودم را به مطالعه موج سوم اختصاص دهم. به طوری که هر شب که از خواندن کتاب حدود 700 صفحه ‏ای موج سوم می‏ گذشت غافل از گذشتن عقربه ‏های ساعت می‏شدم و به یکباره متوجه می ‏شدم که نزدیک صبح است. نوشته ‏های استثنائی و افکار بلند این مرد دوربین و آینده نگر،خبر از آمدن موجی تازه می‏داد که دنیا را با خودش خواهد برد. آن موج این بود که شرکت‏ های موج سومی بر پایه دانش خواهند بود و دارایی‏ های کلیدی این شرکت‏ها نمادهایی است که در کاسه سر افرادشان جای دارد. فکر می ‏کنم هنوز هم مطالب موج سوم برای ما تازه و مفید است (تاریخ چاپ کتاب سال 1980) زیرا به عقیده من، اینک کشور ما درون این موج قرار گرفته و هنوز در حال دست و پا زدن در آن هستیم. 

ایجاد قوانینی مثل حمایت از شرکت‏های دانش‏ بنیان، قوانین ثبت اختراع و علائم تجاری، تدوین نقشه جامع علمی کشور و اخیراً نیز راه اندازی بازار دارایی‏ های فکری و تاکید بر اقتصاد دانش بنیان در سیاست های کلی اقتصاد مقاومتی، ضرورت توجه به حقوق مالکیت فکری را دو چندان می‏کند و عدم توجه به آن به واقع تهدیدی جدی برای شرکت‏ ها خواهد بود. مصادیق دارایی‏ های فکری شامل کپی رایت، پتنت، طراحی صنعتی، علامت تجاری و اسرار تجاری است. در سال 2013 ایران به عنوان کشور 148 دنیا به معاهده همکاری در ثبت اختراعات (PCT) ملحق شد. تاریخ ملحق شدن کشورهای دیگر به این معاهده فاصله میان ما و آن‏ها را به خوبی نشان می ‏دهد. به عنوان نمونه امارات سال 1999، ارمنستان سال 1991، کانادا سال 1990، آلمان سال 1978، چین سال 1994، تاجیکستان سال 1991، استرالیا سال 1980 و ژاپن سال 1978 به این معاهده بین‏ المللی ملحق شده ‏اند. از قدیمی ‏ترین مصادیق مالکیت فکری، کپی رایت است. قانون کپی رایت در ایران وجود دارد اما هنوز به معاهدات بین المللی آن نپیوستیم. متاسفانه بازار کپی ‏برداری در ایران بسیار رونق پیدا کرده و دلیل اصلی این است که شرکت‏ ها آگاهی لازم از حفظ و صیانت از دارایی‏ های فکری خود را ندارند و از قوانین مالکیت صنعتی که در کشور نیز تصویب شده اطلاعی ندارند. ثبت اختراعات، علائم تجاری، طراحی‏ های صنعتی و اسرار تجاری به عنوان یک سرمایه ‏گذاری و دارایی پر سود برای بسیاری از شرکت‏های معتبر دنیاست به طوریکه آنها با ثبت اختراعات متعدد و فروش آنها از طریق قراردادهای لیسانس (حق امتیاز) نه تنها سود بالایی بدست می ‏آورند بلکه از به سرقت رفتن آن توسط رقبا نیز جلوگیری می‏ کنند زیرا مورد حمایت  قانونی دولت هستند. به عنوان مثال 97% ارزش کل دارایی ‏های شرکت Microsoft به دارایی فکری اختصاص دارد و تنها 3% به ساختمان، زمین و تجهیزات مربوط می ‏شود. شاید انگیزه دیگر مایکروسافت از خرید NOKIA، تصاحب حق اختراع‌هایی باشد که به نام شرکت فنلاندی ثبت شده است. حق اختراع‌های نوکیا روی هم حدود چهار میلیارد دلار ارزش دارد. مایکروسافت همچنین حق استفاده از نام تجاری نوکیا را نیز برای ده سال خریده است.


ادامه مطلب ...
نویسنده: میلاد پدیدار فرد - شنبه ٢٦ بهمن ۱۳٩٢

    

مدیریت دانش هیچگاه نمی تواند به تنهایی کار کند، در واقع با تمامی دیسیپلین‏های مدیریت سازمان شراکت دارد و نیاز دارد تا با آن‏ها هم راستا و هماهنگ شود تا بتواند در سازمان جایگاه خود را به طور کامل مشخص و تثبیت نماید. چالش اصلی، ایجاد خط همکاری مناسب میان مدیریت دانش با دیگر شرکاء مدیریت (دوایر سازمانی) می باشد، بدون اینکه بیش از اندازه درگیر ماهیت آنها شود. حتی زمانیکه مدیریت دانش به دپارتمان دیگری گزارش می دهد، می‏بایست کاملاً هویت خود را حفظ کند. به طور کلی می توان شرکاء مدیریت دانش را در سازمان به هفت واحد زیر تقسیم کرد: مدیریت منابع انسانی، مدیریت پروژه، تحقیق و توسعه، دپارتمان عملیات، فن‏آوری اطلاعات، فروش و بازاریابی، استراتژی

 در این بخش به  نحوه همکاری بهینه میان مدیریت دانش و 2 شریک آن خواهیم پرداخت و در بخشهای بعدی پارتنرهای دیگر را بررسی خواهیم کرد.

مدیریت دانش و منابع انسانی

دارایی های مشهود مدت زیادی است که شناسایی شده اند و توسط ابزارهایی به خوبی مدیریت می شوند. اما امروز توجه به سمت دارایی های نامشهود از جمله دانش معطوف شده است. اکثر دارایی های سازمان یک مالک شناخته شده دارند:

  • پول مالک مشحصی به نام واحد مالی دارد.
  • مشتریان معمولا دارایی واحدهای فروش، بازاریابی و خدمات مشتریان هستند.
  • محصول مالکی مستقیم به نام واحد تولید دارد.

 اما هیچ یک از واحدها مسئول مهمترین دارایی سازمان که همان دانش است نمی‏باشد. با توجه به اینکه واحد منابع انسانی مالک دارایی‏های انسانی میباشد، اغلب شاهد هستیم که این واحد مسئولیت دانش سازمان را نیز بر عهده میگیرد. حال واحد منابع انسانی، مدیریت دانش را از کجا باید آغاز نماید؟

چهار مرحله برای این کار وجود دارد:

  1. ارزیابی وضعیت مدیریت دانش سازمان
  2. اطمینان از حمایت و همراهی مدیریت ارشد و ارزیابی فرهنگ سازمان برای شناسایی موانع بالقوه در پیاده سازی اثربخش مدیریت دانش
  3. اجرای ممیزی دانشی برای تعیین اینکه سازمان چه دانشی هایی دارد، کدام دانش ها در معرض خطر هستند و کدام دانش ها برای مدیریت سازمان کلیدی است.
  4. تدوین یک استراتژی دانشی

مدیریت دانش و تحقیق و توسعه

در بسیاری از سازمان‏ها، مدیریت دانش در واحد تحقیق و توسعه قرار داده می ‏شود. تفکر پشت موضوع این است که تحقیق و توسعه مربوط به نوآوری بوده و نوآوری در خصوص دانش است. بنابراین دانش زیرمجموعه تحقیق و توسعه می‏باشد؛ شما اغلب چنین ساختاری را در شرکت‏های داروسازی شاهد هستید. به هر حال مدیریت دانش چیزی بیش از نوآوری بوده و شامل تجاری سازی آن نوآوری ها نیز می‏شود. مدیریت دانش می تواند به تحقیق و توسعه کمک نماید تا در مدیریت کسب و کار نوآوری نماید و همچنین می تواند به تحقیق و توسعه کمک نماید تا دانش جدید را کسب و انتشار دهد و سپس به کسب و کار در جمع آوری و توسعه دانش جدید کمک نماید تا به استاندارد و بهترین تجربه تبدیل شود.

نویسنده: وحید اسلامی - پنجشنبه ٢٤ بهمن ۱۳٩٢

   

سازمان صنعت، معدن و تجارت استان تهران اولین میزگرد مدیریت دانش را با هدف تبیین نقش مدیریت دانش در بهبود عملکرد و ارتقای فرآیندهای کاری سازمان برگزار کرد.  این نشست با تلاش گروه مشاوران جوان سازمان صنعت، معدن و تجارت استان تهران و همکاری هسته مطالعات و کمیسیون تحول اداری برگزار گردید. در این میزگرد بنده نیز در خصوص ادبیات عملیاتی مدیریت دانش و ضرورت حرکت به سمت آن به مدت یک ساعت و نیم افتخار سخنرانی داشتم.

نویسنده: وحید اسلامی - سه‌شنبه ۳ دی ۱۳٩٢

        

ابتدا بابت تاخیر به وجود آمده برای نوشتن مطلب جدید عذرخواهی می کنم. این تاخیر به خاطر مشغله کاری در ماه‏ های اخیر است.

چند ماهی است مشغول مشاوره و آموزش به شهرداری‏ ها جهت بهره‏ برداری مطلوب از مدیریت دانش هستم و از آنجایی که این سازمان‏ ها ماهیتی کاملاً مستقل دارند، پیاده‏ سازی مدیریت دانش در شهرداری‏ نیز تا حدودی متفاوت از سازمان‏ های دیگر است. در طول یک سال و نیم گذشته با برجسته‏ ترین مشاورین و مدرسین بین المللی در حوزه توسعه دانش محور شهر ملاقات و مکاتبه داشته‏ ایم و بهترین تجارب مدیریت دانش در میان شهرداری‏ های دنیا را با دقت بررسی نمودیم. این بررسی ها شامل این بود که خدمات کدام شهرداری ‏ها، مبتنی بر دانش طراحی گردیده است و کدام یک از شهرها بطور سیستماتیک و رسمی به فرایند توسعه مبتنی بر دانش متعهد شده‏ اند و تحت عنوان شهرهای دانشی قرار می گیرند. از جمله این شهرهای دانشی عبارتند از: Barcelona،Manchester،Melbourne،Zurich،Istanbul،Shenzhen.  

شهر دانش محور شهری است که از دانش به عنوان مهم‏ترین و قوی‏ ترین اهرم جهت توسعه شهری استفاده می‏کند. شهرهای دانشی از طریق پژوهش، فناوری و تفکر دانش محور، قابلیت خلق ارزش افزوده برای ذینفعان خود را دارند و سرمایه‏ های اجتماعی خود را از طریق تبدیل نمودن دارایی‏ های مبتنی بر دانش به راه‏حل‏ های نوآورانه توسعه می‏ دهند.

پیاده سازی مدیریت دانش در شهرداری ها (کلانشهرها و شهرهای کوچک و متوسط) متفاوت از دیگر سازمان‏هاست به طوریکه دانش در این سازمان‏ها می ‏بایست تاثیر مستقیمی در افزایش و ارتقاء سرمایه هویتی شهر (ایجاد شخصیت شهری متمایز) بگذارد. مدیریت دانش می بایست توانایی یک شهر در پاسخ‏گویی به حوادث را تقویت کند. شهرداری ها با ذینفعان گوناگونی در ارتباطند که می‏ بایست تبادلات و ارتباطات دانشی میان آنها مدیریت شود. از دیگر تجارب مهم شهرهای دانشی برتر دنیا در استفاده از راهکارهای مدیریت دانش در توسعه شهری، پاسخگویی به سوالاتی از جمله: بررسی اینکه چقدر دانش می‏تواند بر اقتصاد شهر تاثیرگذار باشد و موجب رونق کسب و کار و ایجاد شرکت‏ ها و کارخانه‏ های جدید شود و اینکه شهرداری‏ ها چقدر توانسته‏ اند بر دانش شهروندان یک شهر بیافزایند و ده ‏ها مسئله مهم دیگر.

برای مشاوره و  اطلاعات بیشتر می توانید با من تماس بگیرید.

مطالب قدیمی تر »
وحید اسلامی
نزدیک به 6 سال از عمر این وبلاگ می گذرد. اینجا بخشی از پایگاه تجربیات کاربردی من در حوزه مدیریت دانش، مالکیت فکری و توسعه دانش بنیان است. به مدیریت دانش متعارف و تاریخ مصرف گذشته اعتقادی ندارم چون آن را موثر نمی دانم. این متفاوت دیدن و نوبینی در مدیریت دانش را سعی کرده ام در نوشته هایم بیاورم. باشد که با حمایت ها و ارائه نقطه نظرات خود، بنده را در این مسیر یاری نمائید. شماره تماس: 09125795576 ایمیل: Ve_eslami@yahoo.com
نویسندگان وبلاگ:
مطالب اخیر: