سایت تخصصی مدیریت دانش
توسعه دانش محور / Vahid Eslami, Knowledge Management Special Weblog: Since 2009
نویسنده: وحید اسلامی - ۱۳٩٠/۱/٥

برای پیاده سازی بهتر مدیریت دانش، دانستن نکات مهم در زمینه جاری سازی مدیریت دانش برای سازمان ها لازم و ضروری است. این امر سبب خواهد شد تا در موارد مشابه پیاده سازی مدیریت دانش در آینده، این تجربیات مورد توجه مجریان قرار گرفته و بتواند از آزمون و خطای مدیران و متخصصان بکاهد و موجب بهبود فرایند اجرای مدیریت دانش، کاهش زمان و هزینه استقرار شده و همچنین می تواند از بروز مشکلات مشابه جلوگیری کند و در صورت بروز مشکل با زمان و هزینه کمتر مشکل حل شود.

آگاهی از تجارب پیاده سازی مدیریت دانش در سازمانهای ایرانی و دانستن رموز موفقیت سازمانهای دیگر در اجرای مدیریت دانش امری ضروری و حیاتی است. در همین راستا مایلم به یک نکته مهم نیز اشاره کنم، این جمله طلایی را از خاطر دور نکنیم که : 

" تجربه دیگران را تجربه نکنیم بلکه تجربه دیگران رو استفاده کنیم"

در این نوشتار اشاره ای مختصر بر نکات مهم در طراحی و پیاده سازی مدیریت دانش خواهم داشت. این نکات برای سازمانهایی که بدنبال استقرار مدیریت دانش و یا در مراحل شروع آن هستند می تواند بسیار مفید واقع شود. همچنین سازمان هایی که در پروسه استقرار مدیریت دانش دچار چالش هایی شده اند و نیازمند راهکارهایی جهت برون رفت از این چالش ها را دارند می تواند بسیار مفید و ارزشمند باشد.

در ادامه بخشی از این نکات را انتخاب کرده ام که به تشریح هفت نکته مهم و قابل توجه در طراحی و پیاده سازی مدیریت دانش در سازمان های ایرانی می پردازم: 

1.  مدیریت دانش ماهیتی استراتژیک دارد: یعنی در لایه ارشد و استراتژیک سازمان باید به آن توجه شود. فرای یک پروژه است ، بلکه یک برنامه است و نیازمند کار مستمر و ادامه دار است.

2.  حمایت و همراهی مدیران: بدون همراهی و حمایت مدیران کلان، مدیریت میانی، اجرای مدیریت دانش بسیار کند پیش می رود و حتی ممکن است با شکست مواجه شود.

3.  تشخیص و انتخاب صحیح مشاور مدیریت دانش: مشاور مدیریت دانش بایستی، جعبه ابزاری از مدیریت دانش در دست داشته باشد تا متناسب با شرایط و مقتضیات سازمان راهکار مناسب آن سازمان را ارائه دهد. هر سازمانی باید برای خودش نظام مدیریت دانش خاص خودش را داشته باشد، این نظام کاملاً اختصاصی است، حتی چیدمان آن ممکن است با سازمان های دیگر متفاوت باشد. نکته اساسی دیگر این است که نقش اصلی مشاور در پیاده سازی مدیریت دانش این است که تسهیل کننده و تسریع دهنده در فرایند اجرای مدیریت دانش در سازمان باشد.  

4.  توانمندسازی اعضای سازمان در حوزه مدیریت دانش: آموزش و توانمندکردن اعضای سازمان که در قالب تیم هایی که متولی جاری سازی مدیریت دانش در سازمان خود هستند، با این هدف که پس از اتمام پروژه پیاده سازی مدیریت دانش در سازمان، اعضای این تیم ها پیشبرد برنامه های مدیریت دانش را در درازمدت بر عهده بگیرند و همچنین در آینده تبدیل به مشاورانی شوند که مدیریت دانش را به سازمان های دیگر ارائه می دهند.

5.  اهداف مدیریت دانش به طور واضح معین شوند: تعیین اهداف مدیریت دانش که بر اساس اهداف سازمانی تدوین می شوند و همچنین اتتخاب بهترین وسیله و ابزاری که می تواند سازمان را به آن هدفی که در مدیریت دانش به دنبال آن است، برساند.

6.  تدوین برنامه گذار و برنامه تحول فرهنگی مدیریت دانش: فرهنگ در مدیریت دانش اهمیت حیاتی دارد چرا که تا نیروی انسانی قائل به مفاهیم خلق، توسعه و تسهیم دانش نباشد، مدیریت دانش جاری نخواهد شد. یعنی زمین فرهنگی مدیریت دانش در سازمان باید با همکاری همه اعضای سازمان حاصلخیز شود. جهت اجرایی سازی برنامه گذار و برنامه تحول فرهنگی می بایست از مدل های قدرتمند فرهنگی استفاده نمود. علاوه بر آن بایستی نقشه فرایند تحول فرهنگی در سازمان ترسیم شود. در این نقشه، مواردی از این قبیل پوشش داده می شود: وضعیت موجود شرکت از بعد فرهنگ از طریق روش های مختلف از جمله پرسش نامه، مصاحبه با پرسنل و مطالعه مستندات شرکت مورد بررسی قرار می گیرد. تدوین وضعیت مطلوب و مورد نظر مدیریت دانش شرکت از بعد فرهنگ سازمانی، شناسایی موانع و چالش های فراروی مدیریت دانش و در نهایت پس از شناسایی عناصر بازدارنده مدیریت دانش و با توجه به نتایج حاصل از مراحل قبلی، راهکارهای مناسب جهت تغییر تدریجی فرهنگ سازمانی و همچنین انگیزاننده ها و محرک های داخلی و خارجی تعیین و اجرا می گردند. خاطر نشان می گردد که آگاهی از چگونگی اجرای راهکارهای فرهنگی و نتیجه های آن بدون داشتن یک تیم پیگیری و ارزیابی از این برنامه ها میسر نخواهد بود.

7.  طراحی فرایندی ساده برای مدیریت دانش: سازمان بایستی مراقب این مسئله باشد که به خاطر داشتن یک فرایند کامل و جامع باعث حساسیت بیش از حد و در نتیجه پیچیده شدن فرایند نشود. به قول معروف " سنگ بزرگ برداشتن نشان از نزدن است" . در طراحی فرایند مدیریت دانش بایستی متولی و جایگاه سازمانی آن مشخص شود، نمودار گردش دانش در سازمان ترسیم و دستورالعمل آن مکتوب شود، قوانین حمایتی جهت فعالان حوزه مدیریت دانش طراحی و تصویب شود، نظام انگیزشی و پاداش دهی مادی و غیرمادی طراحی شود، شاخص ها و مکانیزم پایش فرایند مدیریت دانش تدوین شود، ارتباط فرایندهای مدیریت دانش با سایر فرایندها مثل نظام پیشنهادها و... شناسایی و تقویت شود.

در پایان لازم است اشاره داشته باشم، که سازمان های ما راه درازی تا دانش محور کردن سازمان خود دارند اما آدمی به امید زنده است و باید گفت، نوشت و عمل کرد تا از این پس، افق سرسبز امید نمایان شود. 

 

وحید اسلامی
نزدیک به 8 سال از عمر این وبلاگ می گذرد. اینجا بخشی از پایگاه تجربیات کاربردی من در حوزه مدیریت دانش، مالکیت فکری و توسعه دانش بنیان است. به مدیریت دانش متعارف و تاریخ مصرف گذشته اعتقادی ندارم چون آن را موثر نمی دانم. این متفاوت دیدن و نوبینی در مدیریت دانش را سعی کرده ام در نوشته هایم بیاورم. باشد که با حمایت ها و ارائه نقطه نظرات خود، بنده را در این مسیر یاری نمائید. شماره تماس: 09125795576 (وحید اسلامی) ایمیل: Ve_eslami@yahoo.com
نویسندگان وبلاگ:
مطالب اخیر: