سایت تخصصی مدیریت دانش
توسعه دانش محور / Vahid Eslami, Knowledge Management Special Weblog: Since 2009
نویسنده: وحید اسلامی - ۱۳٩٠/۱٢/٢٢

                                      

با این جمله تاثیرگذار آقای پیتر دراکر در کتاب مدیریت در قرن 21 شروع می کنیم " دانش دنیا در هر هفتاد روز دو برابر می شود " این جمله به این معناست که در دورانی بسر می بریم که سرعت تولید دانش در هر هفتاد روز دو برابر است. از طرفی دیگر برخی تحقیقات و یافته های تجربی نیز نشان داده که هر کارشناس زبده و دانشکار به طور میانگین هر دو هفته یکبار یک آموخته ارزشمند خلق می کند. نکته مهم این است که اگر این آموخته ها و دانش ها به سرعت، به موقع و به صورت نظامند استخراج نگردد، پس از مدتی فراموش خواهد شد و سازمان دچار معضلی به نام فراموشی سازمانی می گردد که سازمان را دچار عارضه ها و چند باره کاری های تمام نشدنی خواهد کرد. استخراج دانش و تجارب مناسب، مرتبط و ارزشمند از خبرگان و پروژه ها و بهره برداری از این تجارب و آموزه ها کاری است که استخراج دانش می بایست انجام دهد. اگر سازمانی هستید که می خواهید از راهکار استخراج دانش استفاده کنید، در ابتدا باید این را بدانید که برای برطرف سازی شکاف های دانشی کدام یک از حوزه های دانشی، راهکار استخراج دانش مناسب تر است، یعنی زمانی باید از استخراج دانش استفاده کنید که نیازمند مهارت و تجربه جهت ایجاد راهکارهای جدید برای حل مسائل و مشکلات سازمانی هستید. استخراج دانش نیازمند مقدماتی مهم است و یکی از اصلی ترین این مقدمات اندازه گیری دانش ضمنی و آشکار است که خروجی آن همان خلاء های دانشی سازمان خواهد بود و در این مرحله است که تشخیص می دهیم که راهکار مناسب در حوزه مدیریت دانش، استخراج دانش است یا خیر؟ از آنجا که بسیاری از شرکت های ایرانی علاقه مند به تعریف پروژه های استخراج دانش، چه استخراج دانش خبرگان و چه استخراج آموخته های پروژه هستند، باید بدانید که شاخص شما فقط نباید این باشد که کدام دانش ارزش افزوده بیشتری برای سازمان دارد، بلکه می بایست آنالیز ریسک دانش را نیز مورد توجه قرار دهید، یعنی ریسک استخراج کدام دانش بالاست که ارزش از دست دادن اعتبار در سازمان را ندارد. 

بنابراین با توجه به اهمیت استخراج دانش از خبرگان، پروژه ها و به طور کل ذینفعان و فقدان استفاده از تکنیک های متنوع در شرکت های ایرانی، در زیر به معرفی انواع تکنیک ها با رویکرد استخراج دانش می پردازیم: 

  1. تکنیک داستان سرایی (Story telling)
  2. تکنیک مصاحبه های نیمه ساخت یافته (Semi-Structured interview) 
  3. تکینک مصاحبه خروج (Exit Interviews) 
  4. تکنیک درخت های دانشی (Knowledge Trees) 
  5. تکنیک ماتریس های دانشی (Knowledge matrices)
  6. تکنیک نقشه های دانشی (Knowledge maps) 
  7. تکنیک مشاهده (observation)
  8. تکنیک تفسیر رویداد (Commentating) 
  9. تکنیک یادگیری در عمل با توجه به نیاز سازمان (Business driven action learning)
  10. تکنیک برنامه زمانی (Time line)
  11. تکنیک یادگیری بعد از اقدام (After action review)
  12. تکنیک مرتب سازی کارت (Card sorting) 
  13. تکنیک 20 سوالی  20Questions  
  14. تکنیک مرور یادگیری عملکرد (Performance learning review)
  15. تکنیک اکتساب عمیق دانش ها (Deep Knowledge)
  16. تکینک 3 گانه (Triadic Elicitation)
  17. تکنیک Tech back
  18. تکینک های بازی 
  19. تکنیک بازدیدهای دانشی (Site Knowledge visit) و...
 
هر کدام از  تکنیک های اشاره شده در بالا دارای مراحل و جزئیات اجرایی خاص خود است و تعدد تکنیک های موجود در استخراج دانش نشان دهنده این است که تکنیک استخراج دانش بر خلاف پروژه های استخراج دانش انجام شده یا در حال انجام در شرکت های ایرانی فقط مصاحبه نیمه ساختاریافته نیست. هر کدام از تکنیک ها با توجه به نوع دانشی که قصد استخراج آن را دارید(دانش فنی، مدیریتی و...)، ویژگی های خاص خبرگان، ذینفع مورد نظر جهت استخراج دانش (مشتری، تامین کننده و...)، نوع تجارب و آموخته های پروژه و به طور کل هدف سازمان از استخراج دانش انتخاب خواهد شد. 
وحید اسلامی
نزدیک به 6 سال از عمر این وبلاگ می گذرد. اینجا بخشی از پایگاه تجربیات کاربردی من در حوزه مدیریت دانش، مالکیت فکری و توسعه دانش بنیان است. به مدیریت دانش متعارف و تاریخ مصرف گذشته اعتقادی ندارم چون آن را موثر نمی دانم. این متفاوت دیدن و نوبینی در مدیریت دانش را سعی کرده ام در نوشته هایم بیاورم. باشد که با حمایت ها و ارائه نقطه نظرات خود، بنده را در این مسیر یاری نمائید. شماره تماس: 09125795576 (وحید اسلامی) ایمیل: Ve_eslami@yahoo.com
نویسندگان وبلاگ:
مطالب اخیر: