سایت تخصصی مدیریت دانش
توسعه دانش محور / Vahid Eslami, Knowledge Management Special Weblog: Since 2009
نویسنده: میلاد پدیدار فرد - سه‌شنبه ۳٠ دی ۱۳٩۳

دانش محصول، دانش مشتری و دانش فرآیند

برخی شرکت‏ها محصول تولید می‏ کنند، برخی کار انجام می‏ دهند و برخی نیز ارتباطات برقرار می‏ کنند. سازمان‏های محصول محور، سازمان‏های مشتری محور و سازمان‏های مبتنی بر فرآیند هر یک دارای تمرکز، کسب و کار و شیوه خاص خود در رابطه با مدیریت دانش هستند.

اغلب شرکت‏ها ترکیبی از مدیریت تولید، خدمات و ارتباطات هستند. آن‏ها در واحد تولید محصول را می ‏سازند،  در واحد بازاریابی ارتباطات برقرار نموده و در واحد فروش خدمات ارائه می‏ کنند. به طور کلی سه رویکرد برای مدیریت دانش وجود دارد: تمرکز روی محصول، تمرکز روی مشتری و تمرکز روی فرآیند. شکل زیر پراکندگی این رویکردها را در صنایع مختلف جهان نشان می‏ دهد.

مدیریت دانش فرآیند محور

ارتش یک سازمان فرآیند محور است. این سازمان چیزی درست نمی ‏کند بلکه کار انجام می‏ دهد و رویکرد مدیریت دانش در آن تنها در مورد توسعه یا بهبود روش‏ها و کارهاست. آن‏ها طرح ‏های عملیاتی و انجمن‏ های خبرگی توسعه می ‏دهند و بر روی بهبود مستمر روش‏ها و فرآیندهای خود تمرکز می ‏کنند.

در صنایع نفت و گاز یا حتی ساختمان نیز اوضاع از همین قرار بوده و تمرکز بر روی بهبود فرآیند و روش قرار دارد. انجمن‏ های خبرگی، ثبت بهترین روش‏ ها و تجارب خبرگان همه و همه حاکی از تمرکز بر دانش فرآیند، بهبود فرآیند و به طور خلاصه انجام بهتر کارها دارد.

مدیریت دانش محصول محور

یک نمونه ملموس از سازمان ‏های محصول محور می ‏تواند کارخانه تولید هواپیما یا خودرو باشد. آن‏ها ایجاد شده‏ اند تا بسازند و تولید کنند و رویکرد مدیریت دانش آن‏ها تماماً در رابطه با توسعه و بهبود محصول است.

نیروی هوایی نیز در مقایسه با ارتش در درجه اول روی یادگیری محصول (در مورد خود هواپیما) تمرکز دارد.

با این تفاسیر در یک سازمان محصول محور، تمرکز بر روی دانش محصول، بهبود محصول و ساخت محصولات بهتر قرار دارد. البته شکل بالا نشان می‏دهد که هیچ‏ یک از صنایع تنها روی محصول متمرکز نیستند و همیشه ترکیبی از محصول و فرایند وجود دارد.

مدیریت دانش مشتری محور

نمونه ‏ای از سازمان مشتری محور یک سازمان دولتی است. آن‏ها ایجاد شده‏ اند تا به مشتریان خدمت دهند. آن‏ها چیزی درست نمی ‏کنند و تمرکز مدیریت دانش بر روی مشتری است.

مدیریت دانش متمرکز بر مشتری شامل ایجاد و مستندسازی دانش مشتری، فراهم کردن دانش برای مشتریان و مشارکت دادن آن‏ها در بحث‏ ها از طریق انجمن‏ ها و رسانه‏ های جمعی است.

متعادل کردن انواع رویکردهای مدیریت دانش

در مدیریت دانش خطر هنگامی به سراغ ما می‏آید که سعی داشته باشیم راهکاری را در جایی که کاربرد ندارد بدون توجه به مقتضیات تحمیل کنیم. همواره توجه داشته باشید مدیریت دانش می بایست مجهز به ابزار مناسب باشد و از یک رویکرد کلی برای تمام موارد استفاده نکنید.

واحدهای فروش، بخش ‏های جدید کسب و کار یا دفاتر پروژه نیاز به انجمن ‏های خبرگی دارند، در حالیکه بخش‏هایی که محصول را تولید می ‏کنند نیاز به انجمن ‏های محصول دارند تا بتوانند دانش محصول را به سرتاسر شرکت انتقال دهند. ابزارهای سنتی یادگیری همانطور که برای دانش فرآیند به کار می ‏روند می‏ توان از آن‏ها در دانش محصول نیز استفاده کرد.

ایده‏ انجمن ‏های محصول ایده‏ جذابی است. این انجمن ‏ها می‏ توانند از خبره‏ های طراحی، توسعه، فروش و  مهندسینی که به دانش محصول نیاز دارند و می ‏توانند در رابطه با محصول ایجاد یادگیری کنند، تشکیل شود. فراموش نکنیم که مشتریان نیز  می‏ توانند به انجمن محصول دعوت شوند.

حضور مشتریان در انجمن ‏های شما می‏تواند بسیار جالب باشد، چرا که شما هیچ‏گاه نمی ‏توانید از دید مشتری به خود بنگرید؛

وحید اسلامی
نزدیک به 6 سال از عمر این وبلاگ می گذرد. اینجا بخشی از پایگاه تجربیات کاربردی من در حوزه مدیریت دانش، مالکیت فکری و توسعه دانش بنیان است. به مدیریت دانش متعارف و تاریخ مصرف گذشته اعتقادی ندارم چون آن را موثر نمی دانم. این متفاوت دیدن و نوبینی در مدیریت دانش را سعی کرده ام در نوشته هایم بیاورم. باشد که با حمایت ها و ارائه نقطه نظرات خود، بنده را در این مسیر یاری نمائید. شماره تماس: 09125795576 (وحید اسلامی) ایمیل: Ve_eslami@yahoo.com
نویسندگان وبلاگ:
مطالب اخیر: