سایت تخصصی مدیریت دانش
توسعه دانش محور / Vahid Eslami, Knowledge Management Special Weblog: Since 2009
نویسنده: وحید اسلامی - سه‌شنبه ۱۸ امرداد ۱۳٩٠

قرنها پیش شاعر بزرگ ما، جناب ابن یمین ابیاتی سرود که قرنها بعد نمود مدیریت دانش به خود گرفت. این ابیات را سالها پیش از زبان استادی فرهیخته و گرانقدر شنیدم و در دست نوشته های قدیمی ام قرار داشت. بعد از مدتی تامل و تفکر روی این شعر به این برداشت رسیدم که یکی از مباحث مهم و نوین مدیریت دانش در آن گنجانده شده است و این نشان دهنده این است که برخی از علوم که از غرب به کشورمان آمده در اصل خمیرمایه آن در متون علمی، ادبی و مذهبی ما بوده است. اهمیت این موضوع تا آنجاست که امروزه ممیزی منابع دانشی به عنوان یک رویکرد بسیار موثر در طیف بسیار گسترده ای از سازمانهای برتر دنیا به کار گرفته می شود.

این شعر مصداق یکی از مباحث نوین در حوزه مدیریت دانش می باشد که با توجه به تجارب بدست آمده از اهمیت فراوانی برخوردار بوده اما تاکنون کمتر به آن پرداخته شده است. این راهکار یا مبحث جدید تحت عنوان ممیزی دانش در سازمان شناخته می شود. 

ابیات این شعر عبارتند از: 

آن کس که بداند و بداند که بداند      اسب شرف از گنبد گردون بجهاند 

آن کس که بداند و نداند که بداند     بیدارش نمایید که بس خفته نماند

آن کس که نداند و بداند که نداند      لنگان خرک خویش به منزل برساند

آن کس که نداند و نداند که نداند      در جهل مرکب ابدالدهر بماند 

ممیزی دانش یا به عبارتی مدلسازی و اندازه گیری دانش سازمان مبین این موضوع است که سازمان چه می داند، چه نمی داند و چه باید بداند؟ 

بنابراین با توجه به ابیات بالا در درون هر سازمان چهار حالت از دانستن و دانائی وجود دارد. یک سازمان با توجه به فعالیت های خود می تواند در یک یا تعداد بیشتری از خانه های این ماتریس قرار گیرد. حتی می توان گفت که این ماتریس و اینکه سازمان در چه موقعیتی از این ماتریس قرار دارد مشخص کننده استراتژی های دانشی است که سازمان جهت پوشش شکافهای دانشی موجود در  آن حوزه های دانشی و تلاش در راستای رسیدن به نادانسته ها استفاده می کند.  

این چهار حالت عبارتند از: 

-  سازمان از آنچه می داند آگاه است. 

- سازمان از آنچه می داند آگاه نیست.

- سازمان از آنچه نمی داند آگاه است. 

- سازمان از آنچه نمی داند آگاه نیست.  

به عبارتی سازمان یا از دانسته ها و دانش های خود آگاه است و یا آگاه نیست. نکته قابل توجه و مهم همین جاست که سازمان می بایست منابع دانشی آشکار و پنهان خود را شناسایی کند و همچنین باید بداند که با توجه به اهداف و جهت گیریهای آتی شرکت چه دانشهایی را نیاز دارد و  نیازهای دانشی خود را در حوزه های دانشی استراتژیک شناسایی کند. بنابراین سازمان حتی باید آن چیزهایی را که نمی داند بداند یعنی از آنها آگاه و مطلع باشد. 

خلاصه اینکه تمام ابیات و ماتریس مطرح شده  در بالا می خواهد این را بگوید که سازمان باید بداند که چه میزان دانش دارد و سطح دارایی های دانشی خود در حوزه های مختلف دانشی چقدر است و مشخص کند که باید از چه راهکاری این شکاف دانشی را برطرف کند. 

وحید اسلامی
نزدیک به 6 سال از عمر این وبلاگ می گذرد. اینجا بخشی از پایگاه تجربیات کاربردی من در حوزه مدیریت دانش، مالکیت فکری و توسعه دانش بنیان است. به مدیریت دانش متعارف و تاریخ مصرف گذشته اعتقادی ندارم چون آن را موثر نمی دانم. این متفاوت دیدن و نوبینی در مدیریت دانش را سعی کرده ام در نوشته هایم بیاورم. باشد که با حمایت ها و ارائه نقطه نظرات خود، بنده را در این مسیر یاری نمائید. شماره تماس: 09125795576 (وحید اسلامی) ایمیل: Ve_eslami@yahoo.com
نویسندگان وبلاگ:
مطالب اخیر: